احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )
1101
اسرار گياهان دارويى ( فارسى )
مشخصات : ساقهء زيرزمينى گياهى است از خانوادهء , Araceae چندساله و علفى داراى ساقهء زيرزمينى يا بيخ ضخيم مفصل دار و گرهدار كه ريشكها به آن اتصال دارند و بوى خوشى دارند . شاخهء گلدهندهء آن در قسمت پايين سه وجهى است . برگهاى آن متناوب ، دراز ، موجدار شبيه برگ زنبق و گلها زردرنگ و شبيه گل زنبق مىباشد . بيخ يا ريشهء زيرزمينى آن تقريبا به ضخامت يك انگشت و گرهدار و درهمپيچيده و كج شبيه بيخ سعد است . رنگ خارج آن قهوهاى و داخل آن سفيد مايل به سرخ و طعمى تلخ و گزنده دارد . اين گياه در كنار رودخانهها و باتلاقها و نقاط مرطوب در اروپا بخصوص در آلزاس فرانسه ، بلژيك و در آسيا در هند و ايران مىرويد ، در ايران در بلوچستان در تپههاى جلاوان ديده مىشود . طبيعت آن : گرم و خشك است . تركيب شيميايى : آلكالوئيد - پاراسارون - آساريل آلدئيد - تيل اوژنول - آكورين اوژنول - ان . هپتىليك اسيد - گلوكوزيدى به نام آكورين - اسانسى به رنگ زرد شامل كالامن و كالامنول و كالامئون و آسارون و سسكى ترپن و سسكى ترپن الكل . خواص درمانى : 1 - بيست گرم از نيمكوبشدهء آن را در يك ليتر آب بجوشانيد و آب آن را صاف نموده و روزى دو تا سه فنجان به نوبت بنوشيد . محرك و تونيك و بادشكن و مقوى معده است ، ضدعفونىكنندهء و قىآور و خشككننده مىباشد ، ضد تب و تشنج و اسپاسم و مسكّن است ، خاصيت جلوگيرىكننده و آرامكنندهء آريتمى قلب دارد ، براى دفع نفخ و سوءهاضمه و ناراحتىهاى معده و سرماخوردگى مؤثر است .